Быйылгы дьылга сайыммыт ардаҕынан биһиги улууспутун олус хадаҕалаата. Сир-дойду уунан туолан, ыксаллаах быһыы-майгы да биллэриллэн ылла. Оттуур ходуһалар үгүстэрэ ууга баран, тыа дьоно олус ыксаан ылла. Ордук, Туойдаах нэһилиэгин ходуһалара улаханнык хоттордулар.
Ханнык баҕарар балаһыанньаҕа бары түмсэн, киэҥ толкуйу тобулан үлэни үмүрүтүллэр, кыһалҕаны быһаарыллар Ол да сиэринэн, улуус, нэһилиэк дьаһалталара, тыа хаһаайыстыбатын управлениетын салалтата туһааннаах үрдүкү тэрилтэлэри кытары биир сүбэҕэ киирэн быһаарыныы ылыннылар.
Аны бу сайын уматык, бэнсиин дьыалата эмиэ уустуктардаах буолбута. Лимиит олохтонон окко үлэлиир тиэхиньикэлэргэ харгыс буола сыста. Бу эмиэ син быһаарыллан, дьон кыстыыр отторун арыый да булуннулар диэххэ сөбө буолуо.
Ходуһа ууга сытарыттан мобильнай биригээдэ тэриллэн атын улууска баран оттуурга күһэлиннибит. Ол курдук, «Ил- Тосхол» кэпэрэтиип Ньурба сиригэр-уотугар оттуур. Бу биригээдэ 225 туонна оту бэлэмнээтэ. Ону сэргэ Бордоҥ уонна Маар Күөл мобильнай биригэээдэтэ тэриллибитэ. Кинилэр бу күҥҥэ туһааннааҕынан 169, 200 туоннаны оттоотулар.
Өрөспүүбүлүкэ өттүттэн бу мобильнай биригээдэлэр оттообут отторун, атын да нэһилиэктэр атыылаһар түгэннэригэр көрсөр ороскуоттарын толуйуналларыгар көмө оҥоһулларын туһугар кэпсэтии барда, онон көмө үөһэттэн баар буолуоҕар эрэнэллэр.
Бүгүҥҥү күҥҥэ улууска 22017 туонна от баар диэн туһааннаах тэрилтэ отчуоттуур. Онон бэриллибит сорудах 78,6 бырыһыана туолбут. Бэриллибит былааннарын 100 бырыһыаны куоһара толорбут нэһилиэктэринэн буолаллар Наахара (136), Тэҥкэ (105), Дьаархан (104), Кириэстээх (103). Оттон кинилэртэн бэрт кыранан хаалан иһэллэр Сиэйэ (98,4), Түбэй-Дьаархан (96,4), Толоон (96,2) нэһилиэктэрэ.
Бүтэһиктээх сыыппара үлэ үмүрүйдэҕинэ, кыстыкка киирэр саҕана ааҕыныы-суоттаныы түмүгэр биллиэҕэ.
Яина ВЛАСЬЕВА
Саргылана Алексеева хаартыскаҕа түһэриитэ