Бүгүн Сунтаар нэһилиэгэр, дьэ, сайыҥҥылыы куйаас күн турда. Маныаха, сөбүлээн айылҕаҕа тахсан сынньанар сирбитигэр Водокачкаҕа “Түөлбэ түһүлгэтэ” диэн тэрээһиҥҥэ ыраахтан-чугастан ыһыах киһитэ муһунна. Бу тэрээһини улууска түөлбэ түмсүүтэ тэриллибитэ 10 сылыгар анаатылар. Ону тэҥэ, Ил Дархан гранын кыайыылааҕа Туску түөлбэ «Сияй» бырайыагынан дьон-сэргэ сөбүлээн мустар, сынньанар сиригэр Водокачкаҕа саҥа тутуу ыыппытын сүрэхтээтэ.
Түөлбэ түмсүүлээх үлэтин биир чаҕылхай холобурунан Водокочка диэн ааттыыр дьиэ кэргэнинэн, оскуоланан, тэрилтэнэн тахсан сынньанар сирбитигэр табыгастаах усулуобуйаны тэрийбиттэригэр көрөбүт. Ол курдук, Сунтаар нэһилиэгин түөлбэлэрэ түмсэ түһэннэр нэһилиэктэрин сайдыытыгар сүҥкэн үлэни ыыталлар. Этиэххэ баҕарыллар, быйыл түөлбэ үлэтэ хаттаан тиллэн, сөргүтүллэн нэһилиэк иһэ оргуйан олордо. Түөлбэлэр кэнсиэртэрэ, бэстибээллэрэ, бырайыак көмүскээһиннэрэ, субуотунньуктар уо.д.а үлэлэр тиһигин быспакка ыытылыннылар. Аны, бүгүн түөлбэлэри барыларын холбуур, түмэр улахан түһүлгэни төрүттээтилэр. Сунтаар нэһилиэгин историятын ахтан-санаан аастылар, ытык эбэҕэ сүгүрүйүү сиэрин-туомун оҥордулар.
Сунтаарга түөлбэлэр түмсүүлэрэ хамсааһын тахсыбыта төгүрүк 10 сыла буолла. Бэлиэ түгэҥҥэ нэһилиэк баһылыга Эдуард Филиппов бу хамсааһыны аан бастаан көҕүлээбит дьону истиҥ тыланан ахтан ааста, махтал суруктары туттарда.
Тэрээһиҥҥэ кэлбит ыалдьыттары үтэһэҕэ үөлүллүбүт мундунан, арыылаах алаадьынан, эмис этинэн күндүлээтилэр. Бу түгэҥҥэ анаан нэһилиэк дьаһалтата хас биирдии түөлбэҕэ анаан босхо эт түҥэттэ. Ол онон түөлбэ олохтоохторо улахан иһиттэргэ сыалаах эт миинэ буһараннар кэлбит-барбыт дьону аһата турдулар. Оһуокай ньиргийдэ, саха төрүт оонньуулара оройуттан тутулунна. Дьон хойукка диэри түөлбэлээн олороннор тарҕаспакка уруккуну-хойуккуну кэпсэттилэр, инникини торумнаатылар.
Тэрээһинтэн хаартыскалары таһаарабыт.
Мира АФАНАСЬЕВА