Элбэх оҕолоох дьиэ кэргэттэргэ сир учаастага, ону ааһан ипэтиэкэлэрин сабалларыгар судаарыстыбаттан 450 тыһ. солкуобай көрүллэр буолан, кэлиҥҥи сылларга туһааннаах өйөбүллэринэн үгүс ыал туһанна. Олортон биирдэстэринэн Элгээйитээҕи быраас амбулаториятын мэдиссиинискэй үлэһитэ, элбэх оҕолоох ыал ийэтэ Ксения Гуляева буолар.
Ксения Гуляева Дьокуускайдааҕы мэдиссиинэ кэллиэһин бүтэриэҕиттэн, сүүрбэттэн тахса сылы быһа доруобуйа харыстабылын салаатыгар бэриниилээхтик үлэлии сылдьар. Кини элбэх оҕолоох ыал ийэтэ. Кыра кыыһа быйыл оскуолаҕа киириэхтээх. “Элгээйигэ сир учаастага кытыы соҕус баар буолан, харчынан боруостааһыны ылбыппыт. Ол харчыбытын ипэтиэкэбит төлөбүрүгэр укпуппут. Аны судаарыстыбаттан элбэх оҕолоох ыалларга көрүллэр 450 тыһ. солкуобайы эмиэ дьиэбит кирэдьиитин төлөбүрүгэр ыыппыппыт. Онон, судаарыстыба өттүттэн оҕолоох дьону өйүүр бырагыраамалар бааллара улахан көмөлөөх”, — диэн Ксения Николаевна санаатын үллэһиннэ.
Саха сиригэр судаарыстыбаннай бырагыраама үлэлиэҕиттэн элбэх оҕолоох ыалларга 15 000-тан тахса сир учаастага бэриллибит. Мантан уопсайа 168,63 га иэннээх 2 020 учаастак ааспыт сылга түҥэтиллибит. Ил Дархан Айсен Николаев дьаһалынан, 2025 сыл тохсунньу 1 күнүттэн элбэх оҕолоох ыалларга босхо сир учаастагын оннугар бэриллэр биир кэмнээх төлөбүр кээмэйэ 300 тыһыынча солкуобайга диэри улааппыта.
Бу үлэ Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин көҕүлээбит «Дьиэ кэргэн» национальнай бырайыагынан уонна Ил Дархан Айсен Николаев туруорбут сыалын-соругун чэрчилэринэн ыытыллар.
Бүгүҥҥү туругунан Арассыыйаҕа 146,4 мөлүйүөнтэн тахса киһи олороруттан, 2,9 мөлүйүөн кэриҥэ элбэх оҕолоох ыал баар. 2010 сыллаахха бу ахсаан 1 мөлүйүөн 250 тыһыынчаҕа эрэ тэҥнэһэрэ. Уонтан тахса сыл иһигэр элбэх оҕолоох ыаллар ахсааннара мөлүйүөнүнэн элбээбит. Бу көрдөрүү улаатыыта дойдуга социальнай бэлиитикэ сөптөөхтүк уонна былааннаахтык ыытылларын кытары быһаччы сибээстээх. Ол эбэтэр ийэ буолууга, оҕолонууга көрүллэр социальнай миэрэлэр көдьүүстээхтик ыытыллаллар.
Биһиги өрөспүүбүлүкэбитин ылан көрдөххө, Уһук Илин федеральнай уокуругар кэлиҥҥи уонча сылга Саха сирэ нэһилиэнньэтин ахсаана элбии турар эрэгийиэнинэн биллэр. Уһук Илиҥҥэ оҕо төрөөһүн ахсаанынан бастакы миэстэҕэ сылдьабыт. Биэс сыл иһигэр элбэх оҕолоох ыал ахсаана 9%-нан үрдээн, күн бүгүн өрөспүүбүлүкэҕэ 34 487 элбэх оҕолоох ыал олорор.
Ааспыт сылтан “Дьиэ кэргэн” өрөспүүбүлүкэтээҕи ийэ хапытаала үсүһүн оҕоломмут биитэр оҕону иитэ ылбыт ыалга эрэ буолбакка, төрдүс оҕотугар уонна онтон салгыы кэлэр оҕотугар эмиэ бэриллэр буолбута.
Саҥа төрөөбүт оҕоҕо бэриллэр “Сүүс сыл оҕолоро” тус сыаллаах хапытаал болдьоҕо 2027 сылга диэри уһатыллыбыта. 2025 сыллааҕы туругунан, төлөбүр кээмэйэ 116 756,85 солкуобайга тэҥнэһэр. Былырыын маннык төлөбүрү 12 833 оҕоҕо төлөммүтэ.
Инникитин социальнай өйөбүл миэрэлэрэ өссө кэҥээн, элбээн иһэрэ күүтүллэр. Бу барыта нэһилиэнньэ ахсаана элбииригэр, ийэ буолууну көҕүлээһиҥҥэ, оҕо төрөөһүнүгэр үтүө эрэ өрүттээх буолуоҕа.
Анивера АКИМОВА
Хаартысканы Ксения Гуляева тиксэрдэ.