Күһүҥҥү курус күннэргэ сайыҥҥы сынньалаҥ үтүө күннэри ахтар-саныыр олус үчүгэй, ону тэҥэ, истиҥ иэйиигэ куустарар эбиккин. Бу сайын биһиги дьиэ кэргэҥҥэ умнуллубат кэрэ кэмнэр аастылар. Ол курдук, улахан кыыспыт оскуоланы бүтэрэн баҕарар, сөбүлүүр үөрэҕэр киирдэ. Төрөппүттэргэ оҕоҥ баҕа санаата туолара үрдүк үөрүү, дьол.
Үөрбүччэ-көппүччэ аны төрөппүттэр бэйэбит баҕа санаабытын толорорго туруннубут. Улуу Кытай дойдутун дьиэ кэргэнинэн көрөн кэлиэххэ диэн быһаарынныбыт. Уһуну-киэҥи толкуйдуу барбакка, ыллыбыт даҕаны тимир көлөбүтүгэр олордубут да айан суолун туттубут …
Дьиэ кэргэнинэн айаным туһунан “Сунтаар сонуннарын” хаһыатын эрэ ааҕааччыларын кытары үллэстэргэ сананным. Кытайга сынньалаҥы бэйэ баҕатынан тэрийии ол эбэтэр “дикарем” айанныыр туһунан гайд оҥорорго холонуом. Түөрт киһилээх дьиэ кэргэн төһө харчыны бараабыппытын, айаҥҥа ханнык сыһыарыылары туһаммыппытын, ханна аһыы-сии, хоно-өрүү сылдьыбыппытын, сыыһаларбытын-халтыларбытын үллэстиэхпит. Биһиги холобурбутугар тирэҕирэн оҕолордоох элбэх харчыны бараабакка атын сири кэрийэргититтэн толлуоххут суоҕа диэн бу иһитиннэриини бэлэмниибин.
Хомунуу. Уматык кыһалҕата
Эрдэ этэн аһарбытым курдук Дьокуускай куораттан Кытайга айаммытын массыынанан саҕалаабыппыт. Бастаан дьиэ кэргэним туһунан билиһиннэриэм. Кэргэним ыал аҕа баһылыга Артем Афанасьев уоппускатын кэмигэр бэйэ тимир көлөтүнэн араас сирдэри кэрийэрин олус сөбүлүүр. Ол курдук, былырыын сайын бииргэ үлэлиир үөлээннээҕин кытары Владивостокка айаннаан тиийэн Приморскай кыраай пляжтарын хоно-өрүү сытан барытын кэрийбитэ. Ол иннинэ доҕотторбутунаан Байкалга Ольхоҥҥа тиийбиппит. Онон ыраах айаҥҥа бэлэмнээх, уопуттаах турист. Оҕолорум – 11 саастаах Айыына, 9 саастаах Айсан эмиэ мэлдьи биһиги айаммытыгар илдьэ сылдьар аргыстарбыт. Дьокуускайтан Благовещенскайга диэри массыына суолунан 1780 км. Инньэ гынан, суолга биирдэ хонон тураҕын. Биһиги айанныырбыт саҕана бэнсиин кыһалҕата Дьокуускай куоракка биллэр этэ. Толору баахтаах, эбии канистраҕа 30 л куттан барбыппыт. Эбии 30 л Аллараа Бэстээхтэн ылыахпыт диэн эрэх-турах санаалаах паромунан туораан хааллыбыт. Бэстээххэ сапыраапкалар үлэлээбэккэ тураллар этэ. Чэ, айан суолун устата биир эмит сапыраапка үлэлиир ини диэн санаалаах айанныы турбуппут. Бу кэмтэн биһиги дьиэ кэргэн мүччүргэннээх сырыыта саҕаламмыта… Арай айан суолун устата сапыраапка үлэлиирэ көстүбэт, бэнсиин куппаттар эбит. Кэргэним Артем олус кэпсэтинньэҥ майгылаах буолан Улу сапыраапкатыгар Алдан куорат олохтоохторун кытары билсэн Алдаҥҥа тиийдэхпитинэ топливнай картанан кутталларын курдук кэпсэппит этэ. Инньэ гынан, Алдан куоратыгар көтүтэн тиийдибит. Алдаҥҥа тиийбиппит эмиэ бэнсиин кыһалҕата баар эбит. Сапыраапкаҕа сарсыардааҥҥы диэри уочарат диэтилэр. Бырамыысыланнай оройуон буолан тэрилтэлэргэ эрэ бэнсииннээхтэр. Хата, суолга билсибит дьоммут үлэлиир тэрилтэлэриттэн бэнсиин буор-босхо кутан биэрдилэр. Эбии оҕолору минньигэс аһынан күндүлээтилэр. Дьоммутугар махтанан баран салгыы айан суолун туттубут. Түүн үөһэ айаннаабат үгэстээхпит. Мэлдьи суолга утуйан ылабыт. Хата, массыынабыт киэҥ-куоҥ буолан матраспытын тэлгэннибит да толору орон буолан хаалар. Сарсыарда ааттаах эрдэ Алдан хайаларын быыһыгар утуйан, сынньанан турбут дьон быһыытынан салгыы айаннаатыбыт. Оҕолорбут массыына кэннигэр утуйа сыталлар.
Саха сирин кыраныыссатыгар тиийэрбитигэр оҕолорбут утуйан турдулар, сууну-тарааныы, хомунуу буолла. Кыраныыссаттан Тыында чугас эбит. Онно итии аһылык амсайыахпыт дэстибит. Аара суолга канистраҕа баар бэнсииммитин кутуннубут. Хата массыынабыт наһаа бэнсиин сиэбэтэх. Биир 30 л канистрабыт толору хаалла. Тыындаҕа тиийэн толору баах куттан бу түүн Благовещенскайга тиийэр санаалаахпыт. Тыындаҕа сапыраапка таһыгар бурятскай кафеҕа аһаатыбыт. Мин сеть кэлбитинэн туһанан сайт нөҥүө Кытайга Хейхеҕа туоруур билиэппитин ыллым. Хата, биһиги дьолбутугар сарсын, күнүс 12.00 ч. билиэт баар эбит. Билиэттэрбин “Амурассо” диэн паром сыһыарыытын нөҥүө ыллым. Загранпааспарыҥ дааннайын киллэрэр эбиккин. Санатан этэр буоллахха, Благовещенскайтан Кытай Хейхэ куоратыгар автобуһунан эбэтэр паромунан туоруугун. Автобуска 2 чаас баранар диэн суруйаллар. Онтон Амур өрүһү паромунан 15 мүн. туоруугун. Автобуска билиэт сыаната паромнааҕар чэпчэки эбит. Биһиги дьиэ кэргэн чэпчэкини тала сатаабыппыт даҕаны автобуска билиэт суоҕа. Дьон этэринэн, перекупщиктар барытын эрдэ ылан кэбиһэллэр эбит. Онон Кытайга автобуһунан тахсааччылар билиэккитин эрдэ сайт нөҥүө ыларгыт ордук. Биһиги эрдэ былааннамматах буолан паромҥа билиэппит улахан киһиэхэ 3700 солк. буолла, оҕоҕо 2500 солк. ыллыбыт. Паромнар сарсыарда 9.00 ч. сүүрэн саҕалыыллар эбит. Сырыылара хас чаас аайы олохтонор. Ол тухары паромунан туорааччы элбэх.
Кафебытыгар астына-дуоһуйа аһаан, билиэппитин быһаарсан бараммыт трассаҕа тахсаммыт айанныы турдубут. Арай эмискэ суумкабын саныы биэрдим. Суумкабын кафеҕа хаалларан баран тахсан хаалбыт эбиппин. 30 км айаннаан баран төттөрү кафебытыгар төнүннүбүт. Кафеҕа киирээппин кытары кафе үлэһитэ уол үөрэ көрүстэ, суумкабын утары уунна. Үөрүүбүттэн уолга олус махтанным. Биһиэхэ даҕаны, хаалбыт малы-салы ылбат кэмнэрэ кэлбит эбит диэн түмүккэ кэллибит. Астаан аҕалбыт алаадьыбытынан сирбитин-уоппутун аһаттыбыт. Салгыы манан мүччүргэннээх сырыыбыт бүппэтэ.
Благовещенск куората
Благовещенскай куоракка түүн 23.00ч. саҕана тиийдибит. Суолбут устата ардаҕынан арыалланныбыт. Хонор сирбитин “2 гис” сыһыарыы нөҥүө буллубут. Хостелга биир хоско кыыспын кытары түһэргэ сананныбыт. Биир хоһу 2500 солк. ыллыбыт. Олус ыраас, киэҥ-куоҥ хостел буолан биэрдэ. Сыһыарыыга отзыв хааллардахха, уу харчынан төлөөтөххө чэпчэтии көрүллэр эбит. Бу чэпчэтиилэри барытын туһанныбыт.
Нөҥүө күн сарсыардатыгархарчыбытын Кытай харчытыгар юаньҥа уларытар обменник көрдөөтүбүт. Аҕабыт харчы уларытар сиргэ уочараттаан олордоҕуна биир нуучча дьахтара Альфа бааҥҥа харчыны чэпчэкигэ уларыталлар диэн сүбэлээбит. Инньэ гынан, Альфа бааҥҥа барыстаах куурсунан сорох харчыбытын уларыттыбыт. Уоннааҕытын “Россельхозбанк” юнион пей международнай картатыгар укпуппут. Паром причалыгар айанныыр кэммит кэлбит эбит. Ити сылдьаммыт төлөбүрдээх парковкаҕа массыынабытын хаалларыахтаахпытын кэпсэппэккэ хаалбыппыт. Олус уһун бириэмэ докумуон толорсуутугар ылар диэммит массыынабытын причал таһыгар суолга хаалларарга быһаарынныбыт. Причал аттынааҕы суолга 14 регион нүөмэрдээх элбэх массыына турар этэ. Турар сир булбаккабыт аттынааҕы уулуссаҕа үчүгэй көстүүлээх уопсай дьиэни буламмыт ол таһыгар хааллардыбыт.
Биһиги дьиэ кэргэн элбэхтик айанныахпыт, биир сиргэ олоруо суохпут диэн элбэх таҥаһы-сабы ылбатахпыт. Биирдэ уларыттар таҥаспытын аҕабыт үрүсээгэр укпуппут. Тутуурбут онон бүппүтэ. Айаммытыгар мин оҕолору көрөбүн, онтон аҕа баһылыкпыт барытыгар иннигэр сылдьар быһаарсар, кэпсэтэр, төлөһөр. Ити курдук, биир хамаанда буоларбытыгар оруолларбытын үллэстибиппит.
Благовещенск-Хейхе кыраныыссата
Туох баар дьыалаларбытын ситэрэн-хоторон баран причалга 11 чаас ааһыыта кэллибит. Причалга икки дьиэ баар эбит. Биирэ билиэт атыылыыр касса диэн өйдөөбүтүм. Онлайн атыыны сэргэ каассаҕа эмиэ атыылыыллар эбит. Бу билиэттэрбинэн ханна барабыт диэн ыйыталаспыппытыгар: “Сыста турар дьиэҕэ сүүрүҥ. Номнуо эһиги регистрацияҕыт бүтэн эрэр”, – диэтилэр. Иһиттибит дуу, истибэтибит ду диэбиттии сыста турар дьиэҕэ сүүрдүбүт. Бастакы этээскэ регистрация буолуо дии санаабыппыт иккис этээскэ тахсыҥ диэбиттэрэ. Аны, тиийбиппитигэр билиэттэри буолбакка төлөбүр чегын таһааттарбыккын диэн ууга-хаарга түһэрдилэр. Онлайн атыыласпыт билиэппин көрдөрбүппэр миэстэтигэр таһааран биэрдилэр. Билиэт электроннай почтаҕа буолбакка “Амурассо” сыһыарыытыгар баар буолар эбит. Мин чек таһааттаран баран сылдьар эбиппин. Айанньыттар итини учуоттуургут наада. Паром бу бараары турар диэтилэр. Ол иһин, түргэн-түргэнник таможняны аастыбыт. Онтон пароммутугар сүүрүү буолла. Хата, дьиэттэн таҕыстыҥ да аҕыйах хаамыылаах сиргэ пароммут турар. Билиэккин паромҥа киириигэ эмиэ көрдөрөҕүн. Биһиги киирээппитин кытары муостаны хомуйа туттулар. Онон регистрацияҕа эрдэ тиийэргит ордук. Биһиги курдук буолумаҥ.
Паромунан кырдьык 15 эрэ мүнүүтэ туоруур эбиккин. Улахан киэҥ-куоҥ паромнар сылдьаллар. Хас да сүүс киһи тэҥинэн батар кыахтаах. Билиэт атыылаһар саайка миэстэнэн атыыланар курдук көстөр. Ол эрээри, иһигэр киирдэххэ иһинэн, таһынан, бастакы, иккис этээһинэн олоруохха сөп. Биһиги иккис этээскэ тахсыбыппыт. Иккис этээскэ тахсан Хейхени, Благовещенскайы тэҥинэн көрө олороруҥ дьикти баҕайы. Сотору кэминэн Благовещенскай уонна Хейхе ыккардыгар, өрүһү уҥуордаан канатынан тардыллыбыт кабинкалар сылдьыахтаахтар эбит. Бу суолу 2027 сылга арыйалларын күүтэбит. Биир кабинкаҕа 40 киһи батар буолар диэн паромҥа көрсүбүт киһибит сырдатта.
Хейхе таможнята
2025 сылтан Кытай уонна Арассыыйа дойдуларын ыккардыларыгар визаны тохтоппуттара. Ол иһин, Кытайга Арассыыйа туристарын ахсаана биллэ элбээтэ диэн этэллэр. Күннэтэ Благовещенскай таможнятынан 1000 киһи туоруур буолуо диэтэхпинэ сыыспаппын.
Кытай дойдутугар киирэргэр электроннай картаны толоруу булгуччу ирдэнэр. Ол эбэтэр хас биирдии туристка QR-код ананар. QR-кодтаах эрэ буоллаххына Кытай дойдутугар көҥүллүк сылдьаҕын. Бу картаны Кытай границатын туоруоҥ 1 күн иннинэ Кытай анал миграционнай саайтыгар бэйэҥ толоруоххун сөп, эбэтэр турфирма нөҥүө барар буоллаххытына туроператордаргыт толороллор.
Биһиги түгэммитигэр, таможняҕа тиийэн баран бэйэбит толорон саҕалаабыппыт. Өйдүөххэ наада, оҕолоргутугар эмиэ туспа QR-код ирдэнэр. Үчүгэйэ диэн саайка загранпааспаргын хаартыскаҕа түһэрдиҥ да бэйэтэ туолар. Ол эрээри, тиэхиньикэ сыыһар түгэннэрдээх, үчүгэйдик бэрэбиэркэлиэххэ наада. Таможняны ааһа турдахпытына кыыспыт дааннайдарын сыыһа киллэрбиккит диэн границаны туораппатылар. Инньэ гынан миграционнай картабытын хаттаан толорор буоллубут. Аҕабыт уолун кытары этэҥҥэ ааспыттара. Аны паромтан түстүҥ даҕаны эбии биир киһиэхэ 60 юань сбор хомуйаллар. Онтуларын билиэт диэн ааттыыллар. Аһаҕастык эттэххэ, туохха эбии харчы ылбыттарын өйдөөбөтөҕүм. Үөрүйэх нууччалар түргэнник границаны туоруур, уочаракка турбат туһуттан отой сүүрүүнэн, түргэн үлүгэрдик туттан-хаптан сылдьаллар. Оннооҕор Айыынам саастаах эбээлэр эмиэ границаны туоруурга сүүрүүнэн, инники күөҥҥэ сылдьаллар диэн сөхпүтүн үллэстибитэ. 15 мүн. иһинэн Кытай дойдутугар баар буола түһэҕин.
Хейхе куората
Хейхе куоратыгар элбэх биир дойдулаахтарбытын көрсүөххэ сөп. Манна сүрүннээн тиис оҥоттороллор, оннооҕор пластическай операцияны оҥорор клиникалар араастара баар эбит. Дьон этэринэн, сыаналара Арассыыйатааҕар удамыр дииллэр. Балыыһалар тустарынан этэрим суох, ыйыталаспатахпыт. Мин тус бэйэм санаабынан, доруобуйаҕа сыһыаннааҕы дойдубутугар эмтэтэрбит, оҥотторорбут быдан барыстаах буоллаҕа. Кэлин туох эмит моһуоктаатаҕына, эпэрээссийэ сатаммат түгэнигэр бэйэҥ дьоҥҥуттан ирдэһэриҥ, быһаарсарыҥ да үчүгэй. Уулуссаҕа сирэйдэрин оҥотторбут элбэх кэрэ аҥаардары көрсүөххэ сөп. Атыы-кутуу эмиэ арааһыттан баар. Таксилар сыаналара 5 юаньтан саҕаланар. Син удамыр дии санаабыппыт. Биһиэхэ нууччалыы үчүгэйдик саҥарар, кэпсэтэр таксист түбэспитэ. Наадыйарбытын барытын ыйан-кэрдэн биэрбитэ. Куорат тас көстүүтэ ыраас, атыылара-кутуулара Арассыыйаттан киирэр туристарга анаммыт курдук, сынньанар пааркалара күп-күөх, көрүүлээҕэ-харайыылааҕа тута харахха быраҕыллар.
Интэриниэт сибээһэ
Тутатына атын дойдуга кэллибит даҕаны интэриниэт сибээһин көрдөөн киирэн барабыт. Биллэн турар, соҕотох, турфирмата суох сылдьар киһи интэриниэт сибээһэ суох ханна да ырааппатын кэриэтэ. Ол курдук, биһиги эмиэ суотабай төлөпүөммүтүгэр сибээспитин эрдэ холбообуппут. “Трип” сыһыарыыттан Есим, ол аата виртуальнай симканы атыыласпыппыт. Аҕабыт бэйэтин төлөпүөнүгэр китайскай симка уктубута. Сыаната удамыр этэ. Биһиги биир нэдиэлэтээҥҥи сибээспитигэр 200 мөһ.солк. тахсаны төлөөбүппүт. Кытайга эмиэ Арассыыйа курдук үгүс сыһыарыылар ВПН нөҥүө үлэлииллэр.
Хейхе-Харбин айан
Эрдэттэн биһиги дьиэ кэргэн Хейхе куоракка уһаабат санаалаах, улахан куоракка Харбиҥҥа тиийэр былааннаах этибит. Хейхеттэн Харбиҥҥа диэри поеһынан, автобуһунан, самолетунан айан суола баар диэн этэ. Биһиги автобуһунан айаны талбыппыт. Тоҕо диэтэр, поездтааҕар сыаната удамыр уонна түргэнник 6 чааһынан айаннаан тиийэҕин. Ол иһин, автовокзалга тиийэммит автобуска Харбиҥҥа диэри билиэт атыыласпыппыт. Биир киһиэхэ билиэт сыаната 200 юань, оҕолорго билиэт аҥаарын сыаната этэ. Хата, автобуспут сотору кэминэн барар диэн үөрдүбүттэрэ. Инньэ гынан хонукпутугар Харбиҥҥа тиийэр буолбуппут. Улахан автобустар бараллар эбит этэ. Ыраах айаҥҥа анаммыт буолан олбохторо сымнаҕас, киэҥ-куоҥ, киһи сынньанарын курдук оҥоһуулаахтар. Сотору-сотору тохтобул буолар, таһырдьа тахсан салгын сиэн киириэххэ сөп. Биһиги ыраах айаҥҥа үөрүйэх дьон улаханнык сылаарҕаабатахпыт. Бу айаннаан иһэн туристарга аналлаах “Трип” сыһыарыыбытыгар Харбиҥҥа гостиницаларбытын көрбүппүт, суолбут тухары сибээс баар. Миэстэтигэр тиийэн баран автовокзалтан чугас гостиницаҕа барыахпыт диэн быһаарыммыппыт. Харбиҥҥа киэһэ 22.00 ч. саҕана тиийбиппит.
Онтон гостиницабытыгар куораты көрө таарыйа сатыы хаамарга санаммыппыт. Ол сылдьаммыт кыайан гостиницабытын булбатыбыт. Саҥа бу куоракка үктэммит буоламмыт куорат каартатын үчүгэйдик билбэппит сыттаҕа. Араас дьонтон ыйыта сатыырбытын биһигини өйдөөбөттөр этэ. Аны төлөпүөммүт батареята бүтэн эрэр. Ыксааммыт атын гостиницаҕа барыахха диэн буолла. Суолтан такси тутаммыт, сыһыарыыга көрбүт атын гостиницабытыгар тиийдибит. Арай бу дьиэбит гостиницаҕа майгыннаабат. Түүн 23.00ч. буолла. Хонор сирбит суох буолла диэн оҕолорбут ыксаатылар. Биир кытай уолугар тиийэммит переводчик нөҥүө кыһалҕабытын быһааран биэрбиппитигэр, сыһыарыы нөҥүө эрэ бу дьиэҕэ хостору биэрэллэрин өйдөтөн биэрбитэ. Бэйэтэ кэпсэтэн, быһаарсан кэлбит гостиницабытыгар хос булан биэрдэ. Аны бу дьиэбитин гостиница дии санаабыппыт апартаменты диэн эбит. Ол аата бэлэм квартиралары кылгас болдьоххо уларсаллар. Хата хонор сирбитин булан үөрүү-көтүү буоллубут. Биһиги айаммыт суолугар үтүө санаалаах дьон түбэһэриттэн олуһун үөрдүбүт.
Харбин куоратыгар түөрт хонук
Харбин куорат историятын кэпсии барбаппын. Куйаар ситимигэр иһитиннэриилэр олус элбэхтэр. Бу куоракка нууччалар үгэстэрин олус күүскэ өрө туталларын бэлиэтии көрдүм.
Сарсыныгар утуйан туран баран Харбинтан салгыы айанныырга сананныбыт. Ол тухары, Кытай устудьуон уолаттарбыт салгыы көмөлөһөллөр, туохха наадыйарбытын туоһулаһаллар. Бастаан Пекиҥҥэ сынньана сылдьар доҕотторбутугар айанныыр санаалаах этибит. Эмиэ туристарга анаммыт “Трип” сыһыарыытын нөҥүө поездка билиэттэри көрдүбүт. Бээтинсэ күнэ буолан поездка билиэт бүтэн хаалбыт. Өрөбүллэргэ элбэх дьон Пекин куоракка айанныыр эбит диэн түмүккэ кэлбиппит. Уолаттарбыт бэйэлэрин сыһыарыыларын нөҥүө эмиэ көрөллөр түргэн поездтарга (скоростной) туристарга билиэт атыылаабаппыт, бэйэлэрин сыһыарыыларыгар көрдүннэр диэн соһуттулар. Онон элбэхтик айанныыр, Кытай араас куораттарын кэрийэр санаалаах буоллаххытына эрдэттэн билиэттэргитин дьаһанаргыт ордук. Инньэ гынан, Харбиҥҥа хаалыахха диэн быһаарынныбыт. Уолаттарбыт көмөлөрүнэн түөрт сулустаах, сарсыардааҥҥы аһылыктаах гостиницаны Харбин сыантырыгар буллубут. Кытайга гостиницаҕа оҕолорго эбии төлөбүр ылбаттар, оҕолоргун кытары биир хоско түһэр буолан сыаната удамыр.
Бастакы күммүтүгэр Харбин куораты кытары билистибит. Арбат диэн ааттыыр уулуссаларыгар күүлэйдээтибит. Киэһэ киин болуоссакка кэнсиэр көрдүбүт. Болуоссакка араас атыыны-кутууну тэҥэ аҕам саастаах дьон сэрээккэлиир, үҥкүүлүүр, араас оонньууну оонньуур, сэлэһэр эбиттэр.
Кытай аһылыгынан оҕолору аһатар ыарахан. Ол иһин, маҕаһыынтан биһиэхэ барсар аһылыгы булан аһата сырыттыбыт. Килиэп диэн суоҕун кэриэтэ. Арбат уулуссатыгар килиэпкэ майгынныыр буулкалары экзотика курдук атыылыыллар. Уһун, киэҥ уочаракка туран килиэби ылар эбиккин. Хата, гостиницаҕа европейскай кухняҕа майгынныыр аһылык элбэх буолан сарсыарда өттүгэр тото-хана аһыыбыт. Үөрүйэхпитинэн оҕолорбутун “Макдоналдс”, “КФС” кафеларыгар аһатабыт.
Уопсайынан Кытайга дьиэ кэргэнинэн сынньалаҥы тэрийэри олус сатаабыттар. Биир күн устата аатырар “Поссейдон” аквапааркатыгар сөтүөлээтибит. Бу улахан комплекска аквапаарканы таһынан уу харамайдарын көрөр океанариум баар. Инньэ гынан бу аквапааркаҕа биир күнүнэн сөп буолбаккын. Икки толору күнү аныахха сөп курдук.
Төлөбүр туһунан кэпсиир буоллахха “Алипей” сыһыарыынан үгүс төлөбүрү ыытаҕын. Ону таһынан, улахан атыы-эргиэн кииннэригэр Россельхозбаан “Юнионпей” карталара үлэлииллэр. Уу харчынан эмиэ төлөбүрү ылаллар. Ол эрээри, үгүстэрэ “Алипей” сыһыарыытын ордороллор эбит. Алипей сыһыарыытын нөҥүө “Диди” такси сакаастыыгын, ол олус табыгастаах эбит. “Диди” такси суолтан тутар таксииларгынааҕар чэпчэки диэн бэлиэтээтибит. «Алипейга» сбербанк сыһыарыы нөҥүө харчыгын бырыһыана суох ыытаҕын. Аҕыйах чаас иһинэн харчыҥ киирэр. Үгүстүк “Алипейынан” аһыыр сирдэргэ, маҕаһыыннарга төлөһөҕүн. Харбин климата биһиги дойдубутун кытары сөп түбэһэр буолан таҥастара-саптара, табаардара эмиэ биһиэхэ сөп түбэһэллэр. Бу сырыыбыт тухары албынныы, түөкүннүү сатыыр дьону көрсүбэтибит. Кытайдар барахсаттар барытыгар көмөлөһө сатыыллар. Арай Арассыыйаттан сылдьабыт диэтэхпитинэ соһуйа көрөллөр, биһиги курдук сирэйдээххит-харахтааххыт дииллэр. Төттөрү дьиэбит диэки айанныырбытыгар эрдэттэн Хейхеҕэ диэри поездка билиэт ылбыппыт. Биһиги поездарбытыттан уратыта сытар сирэ 3 этээстээх буолар эбит.
Дьиэ кэргэнинэн Кытайга маҥнайгы сырыыбыт этэҥҥэ түмүктэннэ. Ким да ыалдьыбакка, сүтэрсибэккэ дойдубутун буллубут диэн олуһун үөрдүбүт, айаммытыттан сүргэбит көтөҕүлүннэ. Кэлэр сынньалаҥмытын, аны, Кытай атын куоратыгар былааннаатыбыт. Эһиги эмиэ биһиги суолбутунан айаннаан, сири-дойдуну кэрийиҥ.
Мира АФАНАСЬЕВА