Сунтаарбыт улууһун тыа хаһаайыстыбатын управлениетын көһө сылдьар хамыыһыйата нэһилиэк олохтоохторун кытары көрсүһүүлэрэ бүгүн Дьаархан нэһилиэгиттэн саҕаланна. Быйыл туох уларыйыылар буолбуттарын, «Хочо» МУП үүтү тутан, үүт бородууксуйатын оҥорон таһаарар эппиэтинэһин нэһилиэктэргэ биэрэн, переработка үлэлээтэҕинэ тыа хаһаайыстыбата сайдарын, оҥоһуллубут бородууксуйа олохтоохторго эрэ буолбакка, атын сирдэргэ атыыланан харчы нэһилиэккэ хааларын улуус тыа тын хаһаайыстыбатын начальнигын солбуйааччы Григорий Готовцев кэпсээтэ. Санатан этэр буоллахха, биһиги нэһилиэкпитигэр 8 тэриллиилээх хаһаайыста уонна «Дабаан» ТХПСК (СХПЖК) баар.
Тыа хаһаайыстыбатынан дьарыктанар дьоммут, үлэлэриттэн быыс булан кэлэн санааларын эттилэр уонна туһааннааах ыйытыылары биэрдилэр. Ол курдук, Александра Архипова маннык диэн чуолкайдаста: «Быйыл төбөҕө бэриллэр харчы 20 тыһ.солкуобай буолбут. Сороҕо ханна барарый?». Онуоха Григорий Готовцев маннык хоруйдаата: «Атын улуустар төбөҕө бэриллэр харчыларын былырыыҥҥаттан суох гынан олороллор. Биһиэхэ да эһиилгэттэн суох буолуо. 20 тыс.солк.хаалбыта үүт харчытыгар барар. Ол барбытын суотугар үүт туттарыытын былаана үрдүүр».
Бааһынай хаһаайыстыба салайааччыта Василий Васильев: «Тыа хаһаайыстыбатынан дьарыктанар дьон биир да күн өрөөбөккө үлэлииллэр. Бэйэбит хамнаһа суох сылдьар буолан тэҥ тэҥҥэ тахсабыт. Үлэһит туттахпытына кур иэскэ сылдьыахпыт. Оннук олорон хайдах сайдыахпытый? Оҥорон таһаарыыны бэйэбитигэр биэрэргитин сэргии иһиттим, улуус өттүттэн көмө наада буолуо. Манна баар арыы сыахпытыгар маслобойка уонна кефир, йогурт оҥорор тэриллэрэ суох. Улууска переработка дьиэтин тутарга туох эрэ программа баар диэбиттэр, үүт туттарыы квотата хас буолла? Быйыл ууга баран от үчүгэйдик оттоммото. От тиэйтэриитигэр туох эбит көмө баар дуо?» диэн ыйытыытыгар Григорий Семенович маннык эппиэттээтэ: «Тиийбэт тэриллэр тустарынан тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтигэр баран кэллэхпитинэ өссө быһаарсыахпыт. Былааммытыгар наадалаах тэриллэринэн хааччыйыы баар. «Малые мощности» диэн бырагыраама баар, ол нөҥүө кыра сыахтары, хотоннору туттуохха сөп. Ол наадатыгар ирдэбилигэр эппиэттиир докумуоннары туттарыахха наада. Үүт квотата биир ынахтан 2 тонна диэн турар. От боппуруоһугар быйыл көмө харчы суох буолуо, тоҕо диэтэххэ, баар үп барыта Өймөкөөҥҥө барбыта. Тэҥкэҕэ, Кириэстээххэ резервэҕэ диэн от баар. Нэһилиэккитигэр үлэлиир тыа хаһаайыстыбатын исписэлииһигэр сайаапка биэрэн туоннатын 6 тыһ. солк. атыылаһыаххытын сөп».
«Переработкаҕа ИП-тан тахсан «Дабаан» нөҥүө үүппүтүн туттарыахпытын сөп дуо? Уонна былырыыҥҥы үүт былаанын тоҕо кыччаттылар? Үлэбититтэн уураппыт курдук быһыы этэ», диэн бааһынай хаһаайыстыбалаах Артем Петров ыйытыытыгар тыа хаһаайыстыбатын управлениетын начальнигын солбуйааччы маннык эппиэттээтэ: «Үүт туттарыытыгар «Дабааҥҥыт» туох баар докумуона эппиэттир. Бары онно холбоһон үлэлиэххитин сөп. Улууспутугар оҥорон таһаарар 7 тэрилтэ баар. Олор улуус былаанын таһынан толороллор. Үүккэ уура сыппыт 58 мөл.солк. министиэристибэбит атыҥҥа наада буолла диэн ылбыта. Онтун суотугар үүт былаана куччаан биэрбитэ. Ити харчыбытын төнүннэрэргэ үлэ ыыта сатаатыбыт».
Көрсүһүү түмүгэр олохтоохтор олус наадалаах мунньах тыа дьонугар бириэмэтэ табыгаһа суоҕун (09ч. 30 м. саҕаламмыта), наҕылыччы төгүрүк остуол ыыталларыгар, мелиоративнай үлэ бара турарыттан астыммыттарын эттилэр. Бырабыыталыстыба отчуоттуур мунньаҕар толору хааччылыылаах мелиорация отделениета Сунтаар улууһугар аһылларын туруорсуохха диэн сүбэлэстилэр.
Анна МАРКОВА, Дьаархан