Буокса сайдыытыгар хас да уонунан сылларга сылайар-элэйэр сындааһына суох, бэйэтин үтүө көҥүлүнэн сыралаһан кылаатын киллэрбит, өрөспүүбүлүкэ рингэтигэр үрдүк ситиһиилэри ситиспит, элбэх чулуу боксердары ииппит үтүөлээх-өҥөлөөх уонна талааннаах тириэньэр – Май Николаевич Павлов буолар.
Кини отой оҕо эрдэҕиттэн бэйэтэ эрчиллэн, буокса ымпыгын-чымпыгын билэн, бу көрүҥү баһылыырга сыал-сорук туруоруммута, ыра санаа оҥостубута. Май аармыйаҕа сулууспалыыр сылларыгар буоксаҕа чамынан этэ. Онтон салгыы Ньурба СПТУ-гар үөрэнэр кэмнэригэр кутун-сүрүн буоксаҕа букатыннаахтык туттарбыта. Онтон Элгээйитигэр эргиллэн кэлэн, буоксаҕа уһуйар-эрчийэр буолбута. Ханнык да анал физкультурнай үөрэх тэрилтэтигэр үөрэммэтэҕэ. Ол эрээри, кини айылҕаттан анатыылаах айымньылаах тириэньэр буоларын бары кэриэтэ билэбит. Ону мин, Май Николаевичтыын успуорт эйгэтигэр элбэх сыл «эн-мин» дэһэн үлэлээбит буолан, кинини фанат тириэньэр, таһыччы талааннаах, буоксаҕа көһөҥө көмүс көстүбүтүн курдук көрөр-саныыр киһим. Май Павлов кутун-сүрүн туттарбыт сүрүн успуордугар – буоксаны таһынан: дуомакка, волейболга, мохсуоҕа (городки), бильярдка «Элгээйи» сопхуос уонна Элгээйи чиэһин оройуоҥҥа (улууска) элбэхтик көмүскээбитэ.
Кини анал үөрэхтээх тириэньэр буолбатах. Бэйэтэ умсугуйан туран буоксаны сайыннарар күн баҕалаах буолан, бэйэтэ бэйэтигэр тириэньэр. Ол курдук, утумнаахтык эрчиллэн, өрөспүүбүлүкэ рингэтигэр оройуонун чиэһин хаста да ситиһиилээхтик көмүскээбит боксер. Кини кэнниттэн кэхтибэт, чугуйары-куотары ончу билбэт, олус мындыр тактикалаах, үчүгэй техникалаах, атын боксердартан ордук ситиһиилээхтик үстүүтэ-түөртүүтэ төхтөрүйэн саайталыыр короннай охсуулара утарсааччыларын салыннарара дииллэр. Боксер үөлээннээхтэрэ кэпсииллэринэн, аҥаардастыы айбардаан албан аатырбыт боксердар Май доргутуулаах-ньиргиэрдээх охсууларын сериялара хайа өттүттэн өмүтүннэрбэккэ кэлэллэрин өйдөөн көрбөккө да хааланнар хайдах да хаххаланар-көмүскэнэр-аһарар бокуойа суох, хардайтаан биэрэр кыаҕы биэрбэккэ «рингэҕэ бэһис муннугу көрдүүр» аатыгар бараллара үһү. Ону кини боксёр кэллиэгэтэ, тириэньэр, өрөспүүбүлүкэ рингаларыгар судьайалаабыт, СӨ үтүөлээх учуутала Парфений Никитич Илларионов маннык суруйбута баар: «Май Павлов – эдэр сылдьан «Урожай» уопсастыба рингэтигэр оройуон чиэһин көмүскээбит киһи. Мэлдьи бириистээх миэстэлэргэ тиксэрэ… полуфиналга маастардары да боруобалаабыт боксёр. Ол туһунан көрдөөх үһүйээннэр боксёр аймахха билиҥҥэ диэри кэпсэлгэ сылдьар». (“Сунтаар Сонуннара” хаһыат, 19.03.09, 2 стр.).
Май Павловы кытта 1965-1968 сс. Аармыйаҕа бииргэ сулууспалаабыт, өрөспүүбүлүкэ рингэтигэр иккис призёр буолбут боксёр Исаев Эдуард Константинович (Элгээйи) маннык ахтар: “Май Дьокуускайга үөрэнэр сылларыгар куорат чөмпүйэнээтигэр куруук чөмпүйүөннүүр этэ. Кини рингэ иһигэр куруук хорсуннук кимэн киирэн, үстүүтэ-түөртүүтэ охсон кибилиннэртиир уонна ол кэмигэр утарсааччытынан баар да күүстээх харда охсууну ылбакка, бэрт кылбардык аһарар-тэйэр албастар араас кистэлэҥнэрин ымпыгар-чымпыгар диэри билэр уонна сатыыр ураты техникалаах боксёр» диэн сыаналыыр. Эдуард Константинович Исаев эбии кэпсииринэн: «Судьуйалар объективнайа-чуоккайа суохтара, тириэньэрдэр өйдөспөккөлөр иирсиилэрэ-киирсиилэрэ да баар буолааччы. Онтон Май Николаевич боксёр да, тириэньэр да быһыытынан оннук атааны-мөҥүөнү-мөккүөрү адьаһын билбэт, балыйдыгыт диэн аахсыбат мас көнө сүрүннээх киһи. Оннук киэҥ көҕүстээх, ураты өйдөөх-санаалаах боксёр, туспа суоллаах-иистээх-истииллээх тириэньэр этэ…»
Май Павлов отой эдэриттэн, ким да сорустаҕына үрдүнэн, тус бэйэтин баҕатынан биир кэлтэй кэппиэйкэтэ, биир соххор солкуобай төлөбүрэ суох уопсастыбаннай тириэньэринэн өр сылларга үлүһүйэн үлэлээн-хамсаан талааннаах боксёрдары эрчийэн-иитэн-такайан таһаарбыта. Кэлин Элгээйигэ успуорт оскуолата аһыллыбытыгар, хамнастаах тириэньэр буолбута. Эдэр дьоҥҥо буоксанан эрчиллэр интэриэһи үөскэтэр, көҕүтэр ураты дьоҕурдаах киһинэн билинэбит. Ол курдук, улахан боксёр буолуох оҕону билгэлээн билэр, сылыктаан сыымайдыыр-сэрэйэр, ситиһиилэри эрэйэр, эриэккэс көрүүлэрдээх тириэньэр. Эрчиллиини-дьарыгы сатаан тэрийэр, ураты методикалаах уһулуччу уһуйааччы, туспа талааннаах тириэньэр диэн улуус да, өрөспүүбүлүкэ да тириэньэрдэрэ уонна боксердара бары бэркэ билинэллэр.
Мин успуорт эйгэтигэр уонтан тахса сыл үлэлээбитим тухары кини эрчийэр оҕолоругар куолаһын соноппутун, күргүй-көбүө тылларын биирдэ да истибэтэҕим, кэлин, билигин да киниэхэ эрчиллибит оҕолор улаатан бараннар хом санааларын этэллэрин истибэппин. Ол курдук, эрчийэр оҕолоругар оҕолуу сыһыаннаһар эстетическэй этика эталона буолар сиэдэрэй-кэрэ майгылаах-сигилилээх тириэньэр – Май Николаевич Павлов!
Омос көрдөххө, буокса диэн быар-сирэй-харах, уос-тиис диэбэккэ көҥүтэ саайар, быһыта сырбайар-охсор, дөйүтэн түһэрэр «сокуонум сутуруктар» диир курдук киһи саллар успуорда. Онтон Май Николаевич буокса искусствотын киһи эт-хаан, сиэр майгы, характер өртүнэн сайдыытыгар, хорсун санаалаах патриот буолууга иитии-үөрэтии быһыытынан бөлүһүөктүү киэҥ көрүүлээх, бигэ билиилээх, оннук эрудициялаах уһуйааччы – тириэньэр. Кини эрчийиитинэн-такайыытынан талааннара тахсыбыт, чочуллубут боксердартан өрөспүүбүлүкэ хастыы да төгүллээх чөмпүйүөннэрэ бааллар. Онтон Арассыыйа чөмпүйэнээттэригэр улахан ситиһиилэрдээх боксёрдара дойду сүүмэрдэммит хамаандатыгар киирэн сылдьаллар. Кинилэр кылаастаах боксердар буолалларынан буокса эйгэтигэр билэллэр. Биир бастыҥ үөрэнээччитэ Михаил Варламов Арассыыйаҕа ааһа баран, Аан дойду ааттаахтара аат-суол былдьаһар профессиональнай буоксаларыгар аҕыста күөн көрсөн, аҕыс төгүл чөмпүйүөн титулын ситиһэн турар. Кэлэр кэмнэргэ өссө да чөмпүйүөннүүр кыахтаах…
Май Николаевич ииппит боксёрдара: Андрей Осипов, Петр Алексеев, Константин Игнатьев, Петр Фокинов, Арсен Петров, Владимир Яковлев, Прокопий Яковлев, Алексей Яковлев, Игорь Ефимов, Михаил Варламов, Талбан Егоров, Григорий Павлов о.д.а. бастыҥ техникалаах рингэ маастардарынан биллэллэр уонна кинилэр учууталларын уһуйуутунан бокс эйгэтигэр элитнай фавориттар, спортивнай оскуола соргулаах тириэньэрдэрэ, бокс федерациятын үлэтин баһылыыр-көһүлүүр, бокс сайдыытыгар күүскэ ылсан үлэлии-хамсыы сылдьар дэгиттэр дьоҕурдаах көхтөөх дьонунан биллэллэр. Маныаха Май Николаевич үлэлээбит үлэтин үгүс үтүөтэ-өҥөтө өрөгөйдүүр диэн биһиги киэн туттан сыаналыыбыт.
Сахабыт сиригэр бокс сайдан туругурарын-өрөгөйдүүрүн туһугар өйүнэн-санаатынан, айымньылаах үлэтинэн турууласпыт уонна тус бэйэтин кылаатын киллэрбит үтүөлээх тириэньэргэ, Май Николаевич Павловка, барҕа махтал!
Прокопий Егоров
уруккута Элгээйи успуорт саалатын
үлэһитэ, ЭДЮСШОР завуһа.
