Күүкэйгэ үйэтитии түһүлгэтэ тэрилиннэ

Бэҕэһээ, ыам ыйын 7 күнүгэр, биһиги киэҥ Күүкэйбит түөлбэтигэр ураты тыыннаах, дириҥ суолталаах, ытык түгэҥҥэ муһуннубут. Анал байыаннай дьайыыга Ийэ дойдубут иннигэр хорсуннук охтубут уолаттарбыт Харитонов Артем Алексеевич, Егоров Владимир Владимирович, Каратаев Сергей Дмитриевич сырдык ааттарын үйэтитэр «Дьулуур» байыаннай-спортивнай күрэх иккис төгүлүн ыытылынна.

Кинилэр – дьиҥнээх саха хоһууннара, Ийэ дойдуларын харыстыыр, таптыыр эр дьон этилэр. Хас биирдии олорбут олохторо – умнуллубат кэриэс, дьоллоох олохпут туһугар бэлэхтэммит ытык тыын. Сырдык олохпут ыраас халлаанын түстээбит буойун уолаттарбытын, биһиги хаһан да умнубаппыт. Кинилэр хорсун быһыылара үйэлэртэн үйэлэргэ кэпсэнэн, киэн туттуу тыына сөҕүрүйбэккэ иҥэ сылдьыаҕа диэн эрэнэбит.

 

«Уолаттарбыт оскуола сыллара, олохторун саамай умнуллубат кэмнэрэ, биһиги харахпыт далыгар ааспыта. Бу кэмнэргэ улаатан, эт-хаан өттүнэн ситэн-хотон Уолан көрүҥнэнэллэрэ киһини үөрдэр. Биһиги кыанар уолаттарбыт — оскуолабыт эрэллээх көмүскээччилэрэ этилэр. Кинилэр араас көлүөнэ үөрэнээччилэрэ буолан “Үрүҥ Уолан”, “Зарница”, “Снежный барс” байыаннай-патриотическай оонньууларга көхтөөхтүк кытталлара. Күөн көрсөр күүстэрэ, сымса хамсаныылара уонна тулуурдара ханнык баҕарар күрэхтэһиигэ кыайыыны аҕалара. Спортивнай саалаҕа буоллун, оскуола таһынааҕы үлэҕэ буоллун мэлдьи инники күөҥҥэ сылдьаллара. Күүстээх буолуу диэн суос-соҕотох быччыҥ күүһэ буолбатах, ити өй-санаа туруктаах буолуута, доҕотторго көмөҕө кэлэр кыах. Ол да иһин оскуоланы бүтэрэн быыһааччы, баһаарынай идэтин баһылаабыттара. Биир бастакынан дойду көмүскэлигэр барбыттара», — диэн истиҥник иһирэхтик ОБЗР учуутала Аркадий Евсеев ахтар. Үөрэнээччилэрбит барахсаттар оскуолаларын бүтэрэн олох киэҥ аартыгар эрэллээхтик үктэммиттэрэ.

Артем Харитонов Күүкэй нэһилиэгин төрүт олохтооҕо, ыал аҕа баһылыга, икки оҕо амарах аҕата этэ. Оскуолаҕа үөрэнэр сылларыгар үчүгэй үөрэнээччи, спортсмен быһыытынан истиҥ өйдөбүлү хаалларбыта. Арассыыйа аармыйатын кэккэтигэр сулууспалаан кэлэн баран, үөрэммит оскуолатыгар суоппарынан үлэлии киирбитэ, үлэһит быһыытынан эппиэтинэстээҕин, кыһаллыгаһын, барыны бары сатыырынан дьоҥҥо, оҕолорго эйэҕэс сыһыанынан сөбүлэппитэ. Күүкэй оскуолатын чиэһин элбэхтик көмүскээбитэ.

Владимир Егоров биһиги оскуолабытын 2016 сыллаахха бүтэрбитэ. Оскуолаҕа үөрэнэр кэмнэригэр эйэҕэс-сайаҕас майгытынан дьоҥҥо-сэргэҕэ сөбүлэтэрэ, араас таһымнаах спортивнай, байыаннай күрэхтэргэ, оонньууларга көхтөөхтүк кыттара, улууска оскуола чиэһин элбэхтик көмүскээбитэ, «Бастыҥ хамандыыр” анал ааты ылбыта. Кылааһыгар солбуллубат хамандыыр, тэрийээччи этэ.

Сергей Каратаев Күүкэй нэһилиэгин олохтооҕо, ыал аҕата, 3 оҕо амарах аҕата этэ. Күүкэй начальнай оскуолатыгар үөрэнэн баран Кутана орто оскуолатын 1996 сыллаахха бүтэрбитэ. Бу кэнниттэн Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын академиятыгар ученай-агроном салаатыгар үөрэнэн баран 2000 сыллаахха бүтэрбитэ. Арассыыйа аармыйатын кэккэтигэр сулууспалаан кэлэн баран, Баһаары утары охсуһар сулууспаҕа стажерынан киирбитэ. Онтон 2004 сылтан ЫБММ-га үлэлээн, Чурапчы улууһугар кэтээн көрүү отделын начальнигар тиийэ үүммүтэ. Анал байыаннай дьайыыга баҕа өттүнэн «Барс-2” этэрээккэ киирэн олунньу 14 күнүгэр 2025 сыллаахха барбыта.

Күүкэй Эбэ ытыктабыл бэлиэ күнүн хара сарсыардаттан иһийэн, чуумпуран, соҥуоран көрүстэ. Күрэххэ кыттар эрдээх санааны ылынан кэккэ оскуолалартан барыта 6 хамаанда туран күөн күрэскэ тоҕуорустулар.

Тэрээһини оскуола дириэктэрэ Алексеев Е.И., баһылык Прокопьев Ю.С. өрө көтөҕүллүүлээхтик астылар. Төрөппүттэр ааттарыттан Егоров В.С. уонна Спиридонова В.С. долгутуулаахтык тыл эттилэр.

Күрэх кыттааччылара, ардаҕы да аахсыбакка, хас биирдии сорудаҕы толорон, бэйэлэрин эр санааларын, кыахтарын, кыайыыга дьулуурдарын күүскэ көрдөрдүлэр. Күрэх күн-дьыл хайдахтаах да туругуттан эбэтэр тас быһыыттан-майгыттан тутулуга суоҕун кыттааччылар бэйэлэрин уохтаах тыыннарынан ытык иэстэрин толорорго бэлэмнэринэн дакаастаатылар. Хамаандалар 8 көрүҥҥэ кытыннылар. Дьэ манна буолла эриһиилээх кыаҕы-бэлэми көрдөрөр түгэннэр. Хас биирдии кыттааччы эр сэнэҕэ эстэн кыайыыны ситиспитэ көрөөччүнү үөртэ, кыһытта, ыгылытта даҕаны. Түмүгэ маннык буолла.

«Неполная разборка-сборка АК-74» түһүмэххэ:

1 миэстэ  – Никифоров Алмаас (Күүкэй 1);

2 миэстэ – Федотов Ян (Күүкэй 2);

3 миэстэ – Николаева Нарыйаана (Сиэйэ).

«Снаряжение патрона» түһүмэххэ:

1 миэстэ  – Николаев Альберт (Сиэйэ);

2 миэстэ – Сидоров Дьулустан (Күүкэй 2);

3 миэстэ – Ефимов Вадим (Хоро).

«Дрон-рейсинг» (уолаттар) түһүмэххэ:

1 миэстэ – Александров Даниил (Кутана);

2 миэстэ – Петров Дмитрий (Хоро);

3 миэстэ – Андреев Эдуард (Күүкэй 1).

«Дрон-рейсинг» (кыргыттар):

1 миэстэ – Егорова Милена (Хоро);

2 миэстэ  – Васильева Нелли (Кутана);

3 миэстэ – Саввина Мичийээнэ (Күүкэй 2).

«Метание гранаты на дальность» (уолаттар):

1 миэстэ– Никифоров Алмаас (Күүкэй 1);

2 миэстэ – Харитонов Егор (Күүкэй 1);

3 миэстэ – Спиридонов Дьулусхан (Күүкэй 2).

«Метание гранаты на дальность» (кыргыттар):

1 миэстэ – Александрова Анжелина (Күүкэй 2);

2 миэстэ – Тоглакпан Менди (Хоро);

3 миэстэ – Петрова Виктория (Хоро).

100 м. сүүрүү:

1 миэстэ – Сиэйэ орто оскуолата;

2 миэстэ – Күндэйэ орто оскуолата;

3 миэстэ – Күүкэй ПТ оскуолата 1.

«Полоса препятствий»:

1 миэстэ  – Хоро орто оскуолата;

2 миэстэ – Күүкэй ПТ оскуолата 1;

3 миэстэ — Сиэйэ орто оскуолата.

«Спортивное ориентирование» (уолаттар):

1 миэстэ — Харитонов Егор (Күүкэй 1);

2 миэстэ – Спиридонов Дьулусхан (Күүкэй 2);

3 миэстэ — Федоров Богдан (Күүкэй 1).

«Спортивное ориентирование»  (кыргыттар):

1 миэстэ  — Андреева Эмма (Күндэйэ);

2 миэстэ  – Саввина Мичийээнэ (Күүкэй 2);

3 миэстэ  — Тоглакпан Менди (Хоро).

«Стрельба» (уолаттар)

1 миэстэ  – Гуляев Харысхан (Хоро);

2 миэстэ  – Сидоров Дьулустан (Күүкэй 2);

3 миэстэ – Андреев Эдик (Күүкэй 1).

«Стрельба» (кыргыттар):

1 миэстэ – Алексеева Лилиана (Күүкэй 1);

2 миэстэ– Николаева Нарыйаана (Сиэйэ);

3 миэстэ – Тоглакпан Менди (Хоро).

Уопсай түмүгүнэн Күүкэй оскуолатын бастакы хамаандата бастаата. Иккис миэстэни Хоро оскуолата, онтон Сиэйэ оскуолата үһүс миэстэ буоллулар. Күрэх хаамыыта түмүллэн, суруллан көрдөрүллэ турда. Кыайыылаахтар кубогынан, мэтээллэринэн, грамотанан, харчынан бириистэри туттулар.

Кыайыы өрөгөйүн билбиттэргэ уруй-айхал!

Нэһилиэкпит дьоно-сэргэтэ, тэрилтэлэрэ, уолаттарбыт төрөппүттэрэ, аймах-билэ дьонноро, ыраахтан-чугастан доҕотторо биир сомоҕо күүс буолан үбүнэн-харчынан көмөлөспүттэргэ барҕа махтал.

Буойун уолаттарбыт кырдьык, эйэлээх олох иһин олохторун толук уурбуттарын үйэтитии тэрээһинин төрөөбүт сирдэрэ сэргиирин биллэрбиттии халлаанныын сырдаата, күммүт күлүм уоттанна, инникигэ эрэли сахта.

 

Ксения САВВИНОВА, педагог-библиотекарь

Читайте дальше