Бүгүн улуустааҕы үөрэх салалтатын түмэлигэр Иван Тимофеевич Назаров төрөөбүтэ 100 сылыгар аналлаах «Учуутал. Салайааччы. Тэрийээччи. Кыраайы үөрэтээччи» диэн өйдөбүнньүк бэлиэ тэрээһинэ олус истиҥ эйгэҕэ буолан ааста.
Манна кини кыыһа Мария Аввакумова, аймах-билэ дьоно, бииргэ үлэлээбиттэрэ, педагогическай үлэ бэтэрээннэрэ, кыраайы үөрэтээччилэр уонна үөрэҕирии эйгэтин үлэһиттэрэ кыттыыны ыллылар. Ол курдук, Иван Тимофеевич 1926 с. тохсунньу 19 күнүгэр күн сирин көрбүтэ. Онон, күн бэҕэһээ төгүрүк сүүс сыла буолла. Кини өр сыллар усталарыгар үөрэҕирии систиэмэтигэр бэриниилээхтик үлэлээн итиэннэ, Сунтаар оройуонун үөрэҕириитин үрдүк таһымҥа таһаарбыт салайааччылартан биирдэстэрэ буолар. Онон РСФСР, Саха АССР оскуолаларын үтүөлээх учуутала, ССРС, РСФСР үөрэҕириитин туйгуна, учууталлар учууталлара, Сунтаар оройуонун бочуоттаах олохтооҕо, тыыл, үлэ бэтэрээнэ үрдүк бэлиэлэри, наҕараадалары чиэстээхтик сүгэр. Ону тэҥэ, «Сунтаар учууталлара сэриигэ кыттыылара», «Сунтаар улууһугар норуот үөрэҕириитин сайдыыта» кинигэлэри таһаарбыт сүҥкэн кылааттаах ааптар быһыытынан биллэр.
“Аҕабыт оҕолорго сыһыана олох атын этэ. Төһө да кытаанах курдук көһүннэр, ураты эйэҕэс сыһыаннаах буолара. Оҕолорунаан тэбис-тэҥҥэ дьиэ ис-тас үлэтин үлэлээн, элбэххэ үөрэппитэ. Дьиэбит иһэ толору кинигэ, сурунаал, хаһыат буолара. Онон кырабытыттан бары да кинигэ аргыстаах улааппыппыт. Мин 5-6 кыл. үөрэнэрбэр эбитэ дуу «Дьону үөрэтэ сырыттарбын” диэн кинигэни бэлэхтээбитин өйдүүбүн. Бу санаатахха, син биир кинигэ туох эрэ үөрэтэр ис хоһоонноох буолан бэлэхтээбит эбит. Ити курдук биһигини улаханнык мөҕөн-этэн буолбакка, саҥата-иҥэтэ суох, сэмээр сылдьан элбэххэ үөрэтэлиирэ», – диэн кыыһа Мария Аввакумова кэлбит ыалдьыттарга махтанан туран, аҕатын туһунан өйүгэр, сүрэҕэр хаалбыт үтүө түгэннэри ахтан-санаан ылла.
Бэлиэ тэрээһиҥҥэ Иван Назаров олоҕун кэрчик кэмин кэпсиир, көрдөрөр быыстапка турда. Хас биирдии сэдэх хаартыскалары, малы-салы ымпыгар-чымпыгар тиийэ түмэл салайааччыта Альбина Иванова олус интэриэһинэйдик кэпсээтэ. Салгыы, кэлбит ыалдьыттар Иван Тимофеевич туһунан үгүһү ахтан-санаан, үтүө тылларын анаатылар.
Елизавета ТИТОВА