Кириэстээх нэһилиэгэр «Саргы түһүлгэтэ» култуура киин бастакы түһүмэҕэ тутуллан бүтэн, саҥа дьиэ аанын тэличчи арыйда. Ол курдук, бэҕэһээ олохтоохтор өр күүппүт ыра санаалара туолан, үөрүүлэрэ үксээн, ыраахтан-чугастан мааны ыалдьыттары долгуйа көрүстүлэр.
Бу баараҕай, таас дьиэ уораҕайа – Саха сирэ бүттүүн киэн туттар киһитэ, дьиҥнээх туруу үлэһит, олоҕун усталаах туоратын бүүс бүтүннүү тыа хаһаайыстыбатыгар анаабыт, Үлэ Дьоруойа Владимир Африканович Михайлов көрдөһүүтүнэн, «Култуура» национальнай бырайыак иитинэн тутуллан олоххо киирдэ. Владимир Михайлов үлэҕэ ураты үтүөлэрин иһин Арассыыйаҕа Үлэ Дьоруойа үрдүк ааты чиэстээхтик сүгэн, 2022 с. дойду бэрэсидьиэнэ Владимир Путинтан кыһыл көмүс сулуһу түөскэ кэппитэ. Иккис дойду оҥостон олорор нэһилиэгэ сайдарыгар туох эмэ суолталааҕы оҥорбут киһи диэн санааттан, дойду бэрэсидиэниттэн култуура киин тутуутун көрдөспүтэ. Онуоха, «Дойдуну аһатан-сиэтэн олорор, тыа сирин үлэһит дьоно сөптөөх, үчүгэй усулуобуйаҕа олоруохтаахтар», – диэн Владимир Путин Дьоруой көрдөһүүтүн толорору ылыммыта.
Аныгы ирдэбилгэ толору эппиэттиир, киэҥ-куоҥ, 150 миэстэлээх көрөөччү саалалаах, 1000 кэриҥэ кв. миэтэрэ иэннээх дьиэни бэдэрээччит Самвел Саакян салайааччылаах «Андраники» тэрилтэтэ тутан киллэрдэ. Икки мэндиэмэннээх кииҥҥэ «Ситим» түмэлэ, бибилэтиэкэ эмиэ бииргэлэстилэр. Тутуу эбийиэгэ төһө да харгыстары көрүстэр, билиҥҥи уустук кэмҥэ улуус, өрөспүүбүлүкэ салалтата уонна култуура министиэристибэтэ биир тэҥник ситимнээх үлэни күүскэ ыытан бастакы түһүмэх түмүктэннэ. Аны, кэлэр инники сылларга тутуу иккис түһүмэҕэ былааҥҥа баар. Дьэ, оччоҕо үйэлээх тутуу киинэ силигин ситиэ турдаҕа. Күн бүгүн манна Альбина Платонова дириэктэрдээх уопсайа 8 үлэһит айымньылаахтык үлэлии сылдьар.
Үөрүүлээх тэрээһини олохтоохтор үрдүк таһымнаахтык тэрийдилэр. Саҥа дьиэ үлэтэ таһаарыылаах буоларыгар, өссө да үүнэ-сайда турарыгар нэһилиэк ытык киһитэ Павел Григорьев өбүгэ сиэринэн арыылаах алаадьынан, кыынньар кымыһынан аал уоту оттон айах тутта. Аалай кыһыл лиэнтэни СӨ култууратын миниистирэ Афанасий Ноев, улуус баһылыга Анатолий Григорьев, Үлэ Дьоруойа Владимир Михайлов, култуура киинин дириэктэрэ Альбина Платонова уонна СӨ судаарыстыбаннай сакааска тыа сирин тутууларын салаатын салайааччытын солбуйааччыта Андрей Осекритов, нэһилиэк баһылыга Александр Григорьев быстылар.
Салгыы, култуура киин иһигэр олохтоох маастардар үлэлэрин быыстапкатын көрдөрдүлэр. Бэлиэ күн үөрүүлээх чааһыгар сырдык, киэҥ саалаҕа мустубут дьон ситии быаҕа алгыстаах санааларын иҥэрэн, салама баайдылар. Култуура эйгэтэ сайдарыгар сүҥкэн кылааты киллэрэн үлэлии-хамныы сылдьар үлэһиттэргэ, үлэлээн ааспыт бэтэрээннэргэ уонна эбийиэк тутуутугар үлэлэспит дьоҥҥо махтанан, үрдүк сыанаҕа чиэстээтилэр, эҕэрдэ тыл маанытын эттилэр. Бу күнү олохтоохтор бары олус долгуйа күүппүт буолан, тэрээһин ымпыгын-чымпыгын тиһэҕэр дылы үрдүк таһымҥа ыыттылар. Саҥа сыанаҕа ыллам ырыа дьиэрэйдэ, үҥкүү-битии ньиргийдэ.
Бу курдук баараҕай эбийиэк тутуллан нэһилиэк талааннаахтара, кэнчээри ыччаттара үүнэ-сайда туралларыгар сөптөөх усулуобуйа олохтонно. Саҥаттан-саҥа саҕахтар арыллан, үлэлииргэ толору кыах бэрилиннэ.
Елизавета ТИТОВА