Күндэйэлэр киэн тутта ахтар-саныыр сүдү талааннаах киһибит – СӨ култууратын туйгуна, уус уран композитор, уруһуйдьут, ырыаһыт Исидор Иванов төрөөбүтэ 85 сылыгар аналлаах ахтыы киэһэтэ буолан ааста.
Исидор Яковлевич 1940 с. балаҕан ыйын 11 күнүгэр холкуостаах дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ. 4 саастааҕар күн күбэй ийэтэ ыалдьан өлбүтэ, оонньооботох оҕо сааһа уоттаах Аҕа дойду сэриитин кэмигэр түбэспитэ. Оскуолаҕа киирэр сылыгар атаҕынан ыалдьан хаампат буолбута. Ол да буоллар олоххо тардыһыы күүстээх этэ. Сытар оҕоҕо аҕата кырыымпа оҥорон биэрбитин уолчаан сытан эрэ араас кэрэ дорҕоону таһааран айылҕа барахсан тулаайах уолга анаабыт талаанын, дьоҕурун сайыннаран кэнэҕэс киһи кэрэхсиир, ытыктыыр киһитэ буолан ытыс үөһэ сылдьыбыта. Кырыымпаттан саҕалаан гармошкаҕа, байааҥҥа оонньоон кулууп ылгын уола, аны ходуоһунньук бэрдэ буолан декорацияларын, былакааттары барытын кини уруһуйдуура, суруйара. Онон кулууп дьиэтигэр Исидора суох үлэ тохтуох курдук буолара. Кини элбэх ырыа ааптара, улахан, киэҥ хабааннаах уруһуйунан кулууп истиэнэтэ киэркэйэрэ.
Бу ахтыы киэһэтигэр кинини кытта саамай уһуннук үлэлээбит Күндэйэ кулуубун киэҥ эйгэҕэ бастыҥ үлэлээх кулуубунан биллэрбит СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, биллиилээх алгысчыт, дойдубут туһунан историяҕа хаалар үгүс кинигэ ааптара Иван Васильев бэйэтинэн кэлэн истиҥник-иһирэхтик ахтыбытын мустубут дьон олус сэргээн иһиттибит. Исидор Яковлевиһы кытта эмиэ өр сылларга бииргэ үлэлээбит ССРС култууратын туйгуна Евдокия Тарабукина, «Ил» култуура киинин саҥалыы тыыннаабыт СӨ култууратын туйгуна Леонид Саввинов уонна бу дэгиттэр талааннаах үлэһит дьонтон кынат үүннэрэн, кэс тылларын сүрэҕэр иҥэрэн инникитин өссө үрдүк таһымҥа үлэлиэхтээх култуурабыт киинин эдэр дириэктэрэ Анастасия Верегиналыын 4 көлүөнэ кулууп үлэһиттэрэ көрсүһүүлэрэ олус долгутуулаах буолла.
Биэчэргэ Исидор Яковлевич табаарыстара, аймахтара уонна Чурапчыга олорор икки уола, Аммаҕа кулуупка үлэлиир ииппит кыыһа Ольга куйаар ситиминэн эҕэрдэлэрин ыытан, тэрээһини өссө ордук ситэрэн биэрдилэр. Күндэйэлэр киэн туттар уолбут – кырыымпаһыт Ефим Тартаков быраата Иннокентий Егоровтыын кэлэн киэһэбитин олус киэргэттилэр.
Дэгиттэр талааннаах киһибит тыыннааҕа буоллар биһиги ортобутугар олорон төһө эрэ үөрүө-сэгэйиэ этэй диэн бу киэһэ мустубут дьон бары ахтан-санаан аастыбыт. Ахтыы киэһэтэ кини «Күндэйэ» диэн ырыатынан түмүктэннэ.
Феврония НИКОЛАЕВА